Saç kaybının sebepleri, saç sağlığını ve gelişimini desteklemenin çeşitli yöntemleri ile ilgili Leonard Saç Nakli Derneği Kurucusu ve Baş Cerrahı dünyaca meşhur Dr.Robert Leonard’ın cevaplarını içeren İngilizce bir siteden çevirdiğimiz derleme yazıyı sizlerin paylaşımına sunuyoruz.
1. Normal saç kaybı olarak tanımlanan nedir?
Dr. Leonard: Çoğu insan, günde ortalama 50-100 saç teli kaybeder ve bu normal bir saç dökülme oranıdır. Dökülen saçların yerini yenilerinin alması toplamda 3 aşama ile sağlanır. Anagen (büyüme fazı), katajen (geçiş aşaması) ve telojen (dinlenme fazı)
Günde yaklaşık 150 saç teli kaybı normal kabul edilir ama eğer duşta, yastığınızda veya saç fırçanızda her zaman olduğundan daha fazla bir saç kaybı yaşıyor iseniz o zaman saçlarınızda ciddi bir kayıp veya incelme söz konusudur.
2. Her gün büyük yığınlar halinde saç kaybediyorum. Ne yapabilirim?
Dr. Leonard: Bu saç dökülmesi Alopesi Areata olarak adlandırılan otoimmün bir duruma bağlı olabilir ve kısa zamanda size çok büyük miktarlarda saç kaybettirir, bu doğrudur.
Alopesi Areata Kalıtsal Saç Dökülmesi’nden çok farklıdır. Bu tür saç dökülmesi çok aşırı ise, proaktif (önceden) tedbir almak en iyisidir.
3. Kötü beslenme saç kaybına sebep olur mu?
Dr. Leonard: Sıkı rejim ya da ölüm diyeti olarak adlandırılan rejim türü pek tabii olarak tepkisel saç dökülmesini beraberinde getirebilir.
Kalıtsal Saç Dökülmesi, erkek ve kadınlarda, hem de tüm vakaların çoğunluğu için hesapların en yaygın biçimidir.
Telogen Effluvium, tekrar büyüyecek sınırlı ve geçici bir saç kaybıdır. Toplamda yaklaşık olarak 3-4 ay sürer ve bittikten sonra da saçların yeniden büyümesi için de ek olarak tekrar 3-4 aylık bir sürecin geçmesi gerekir.
Telogen Effluvium neden olabilir diğer koşullar şunlardır: Anemi, gebelik, genel anestezi ve travma.
Eğer Telogen Effluvium tecrübe etmek durumunda kalırsanız, bir de Kalıtsal Saç Kaybı ile boğuşuyorsanız, önce geçici saç dökülmesini yaşadığınız için saçınız tam olarak eski büyüme hızını yakalayamayabilir.
4. Hamilelikten sonra saçlarımın zayıfladığını hissediyorum.
Dr. Leonard: Sıkı diyetlerde olduğu gibi, çoğunlukla hamilelik dönemi sonrası görülen saç kayıp aşaması vardır. (Telogen Effluvium’un bir başka formu)
Genellikle, saç doğumdan sonra birkaç hafta dökülme başlayacak ve üç dört ay içinde yeniden gelişim döngüsü başlayacaktır. Fakat, hemen hamilelik sonrası saç kaybı ve kronik olarak Kadın Tipi Saç Dökülmesi var ise, saçlarınız eskisi gibi kalın ve sağlıklı hâlinden uzak olacaktır.
5. İlaçlar saç kaybına neden olabilr mi? Eğer öyleyse hangi tür ilaçlar saç dökülmesinde etkilidir?
Dr. Leonard: Saç kaybına neden olan çok çeşitli ilaçlar vardır. En yaygın olanları:
- Kan inceltici ilaçlar (örneğin, Coumadin)
- Anti-depresan ilaçlar (özellikle Prozac, Lexipro gibi SSRI ve Zoloft)
- Kemoterapi için etken madde barındıran ilaçlar (örneğin, Metotreksat ve Tamoksifen)
- Kortizonların uzun süreli kullanımı
Saç kaybınızın kullandığınız bir ilaca bağlı olup olmadığını belirleyebilmek için mutlaka doktora başvırı yapmalısınız. Daha sonrasında doktorunuz ilaçlarınızı değiştirebilir.
6. Tiroid koşulları veya hormonal dengesizlikler saç dökülmesine neden olur mu?
Dr. Leonard: Hipo-ve hipertiroid saç incelmesine neden olabilir. Hormonal dengesizlikle başa çıkmak adına doktorunuzla birlikte çalışmak, tirodid seviyesini normale çekmek için şarttır. Bir kez düzene girdi mi, saç dökülmesi genellikle azalır.
7. Kalıtsal saç dökülmesine genetik bir eğilimim olup olmadığını anlamanın bir yolu var mıdır?
Dr. Leonard: Eğer Kalıtsal Saç Dökülmesi ile ilgili bir aile öyküsü varsa, herhangi bir saç bile kaybedilmeden önce kellik tipini ve riskini değerlendirmek için bir test mevcut bulunmaktadır. HairDX adı verilen test, önceden hareket etmek isteyen ve ailelerinde saç dökülmesi mevcut genç erkekler ve kadınlar için iyi bir araçtır.
8. Saçın zayıflamasında yaşlanmanın nasıl bir rolü var?
Dr. Leonard: Saç kaybı özellikle erkeklerde geç gençlik döneminde başlayabilir ve neredeyse yarı yarıya tüm erkekler Erkek Tipi Saç Dökülmesinden muzdariptirler. Ayrıca, bu oran, erkekler yaşlandıkça, her on yılda bir artar.
Kadınlar için özellikle menopoz, östrojen üretiminde azalma anlamına gelir. Östrojen hormonundaki bu azalma saçın incelmesine neden olur.
9. Güneş ışınları (UV) ince saça zarar verir mi?
Dr. Leonard: Hayır, güneş saç incelmesini daha kötü yapmaz, ancak bir şapka ya da güneş koruyucu ile kafa derisini güneşten korumak iyi bir fikirdir.
Saç korunması, özellikle saç seyrelmesi için hayati önem taşımaktadır. UV ışınlarına maruz kalan saçlarınız daha kırılgan hale gelir, dolayısıyla saç ve saç derisini güneşten koruyun. UV koruyuculu şekillendirici ürünler kullanın ve doğrudan güneşe mazruz kaldığınızda ise yanan kafa derisini koruyacak bir şapka giyinmeniz tavsiyemizdir.
10. Saç vitaminleri ne oranda etkilidir?
Dr. Leonard: Vitaminler genel olarak sağlığımız için ve saç sağlığı için de önemlidir. Piyasada birçok saç vitamin var iken, günlük alınan iyi bir multi-vitamin güçlü, sağlıklı saçlar için uzun ama doğru bir yol kat edecektir.
Genellikle Biotin sağlıklı saç büyümesini teşvik etmek için doğal bir yolu olarak zikrediliyor. Biotin saç lifleri güçlü yapabilir fakat saç dökülmesini yavaşlatamaz ya da yeniden büyümesini sağlayamaz. Aslında Biotin saç telinden ziyade genellikle daha çok tırnaklar için çok daha fazla faydalıdır.
Bu noktada sizlere tavsiye edebileceğim en iyi ilaç, piyasada rahatlıkla bulabileceğiniz Minoxdil 5 . Saçlarınızın gelişmesi ve büyümesine Minoxidil Kullanımı oldukça etkilidir. Bizler hastalarımıza operasyondan ziyade Minoxidil öneriyoruz. Minoxidil yan etki olarak sizi rahatsız etmeyecektir.
11. Sağlıklı saçı beslemek için yiyebileceğim gıda hangisidir?
Dr. Leonard: Dengelenmiş bir beslenme düzeni sizin yararınızadır her zaman. Ayrıca, saç %95 proteinden oluşur. Yani özellikle yüksek proteinli diyet sağlıklı saç geliştirilmesine yardımcı olabilir. Balık, yumurta, fasulye ve yoğurt gibi gıdalar tüketmeye bakın.